Bilimsel araştırmalar, bazı pestisit türlerinin plasenta bariyerini geçerek anne karnındaki bebeğe ulaşabildiğini ortaya koymaktadır. Nörogelişimden doğum ağırlığına kadar pek çok alanı etkileyen bu durum, özellikle gebelik döneminde beslenme seçimlerinin önemini ön plana çıkarmaktadır.

Pestisitler Plasentayı Geçiyor mu?

Farklı pestisit grupları üzerinde yapılan araştırmalar, bu geçişin gerçek ve ölçülebilir olduğunu göstermektedir:

• Organoklorürler: Mısır’da 81 anne-bebek çiftiyle yapılan bir araştırma, annelerin kanında pestisit kalıntısı tespit edilenlerin %85’inden fazlasında bu kalıntıların bebeklerine de geçtiğini ortaya koymuştur. En sık rastlanan kalıntı “heptaklor epoksit” olup hem anne (%32) hem de bebek (%27) kanında belirlenmiştir.
• Neonikotinoidler: Çin’de 95 anne-bebek çiftiyle yapılan araştırma, bu böcek ilacı grubunun ve metabolitlerinin plasentadan yüksek oranda geçtiğini göstermiş; geçişin molekül yapısına bağlı ve pasif bir mekanizmayla gerçekleştiği belirlenmiştir.
• Piretroidler: Hayvan deneyleri, evlerde yaygın kullanılan permetrin gibi piretroidlerin de plasentayı aşarak fetüsün kanında, karaciğerinde ve beyninde birikebildiğini ortaya koymaktadır.

Doğum Sonuçlarına Etkileri

1997–2023 yılları arasında yapılmış 16 farklı çalışmayı kapsayan sistematik bir derleme, doğum öncesi organoklorür maruziyetinin yenidoğanlarda şu risklerle ilişkili olduğunu belirlemiştir:

• Düşük doğum ağırlığı
• Daha küçük baş çevresi
• Boy kısalığı

Çocukluk Döneminde Uzun Vadeli Etkiler

Araştırmalar, pestisit maruziyetinin etkilerinin doğumla sınırlı kalmadığını göstermektedir:

• Nörogelişimsel etkiler: Tanzanya’da 432 anne-çocuk çiftiyle yapılan bir araştırma, hamilelikte pestisit içeren tarım faaliyetlerine maruz kalan annelerin 4–6 yaşındaki çocuklarının sosyal-duygusal gelişim ve yürütücü işlev testlerinde (konsantrasyon, planlama) daha düşük performans gösterdiğini ortaya koymuştur.
• Alerji ve astım: Almanya’da 387 anne-çocuk çiftini izleyen bir kohort çalışması, hamilelikte idrarda tespit edilen bazı pestisitlerin çocuğun 6 yaşında astım ve hırıltı riskini artırabildiğini; aynı anda birden fazla pestisite maruz kalmanın bu riski iki kattan fazla yükselttiğini bulmuştur.

Alınabilecek Önlemler

Mevcut bilimsel kanıtlar ışığında, gebelik döneminde pestisit maruziyetini azaltmak için şu adımlar önerilebilir:

• Meyve ve sebzeleri bol suyla yıkamak
• Mümkün olduğunda organik ürünleri tercih etmek
• Pestisit kalıntısı içermeyen, %100 doğal işlenmiş meyve ürünleri kullanmak
• Tarım alanlarında çalışıyorsanız koruyucu ekipman kullanmak